Balık yağında bol bulunan Omega-3 yağ asitleri, bitkilerde ve deniz yaşamında yaygın olarak bulunan yağlardır. 

Yağlı balıklarda iki çeşit olarak bulunur,

Eikosapentaenoik asit (EPA): En iyi bilinen omega-3 yağ asidi olan EPA, vücudun kan pıhtılaşması ve iltihaplanma ile ilgili kimyasalları sentezlenmesine yardımcı olur (prostaglandin-3, tromboksan-2 ve lökotrien-5). Balıklar yedikleri alglerden EPA alırlar.

Docosahexaenoic acid (DHA): İnsanlarda bu omega-3 yağ asidi, spermin, retinanın, gözün bir kısmının ve beynin önemli bir parçasıdır.

DHA vücutta, özellikle de beyinde, gözlerde ve kalpte bulunur. Ayrıca anne sütünde de bulunur.

Omega-3 Sağlık yararları

Bazı çalışmalar balık yağı ve omega-3 yağ asidinin sağlığa yararlı olduğu sonucuna varmıştır.

Mulitple Skleroz (MS)

Balık yağlarının beyin ve sinir sistemi üzerindeki koruyucu etkilerinden dolayı MS hastalarına yardımcı olduğu söylenir. Bununla birlikte, bir çalışmada hiçbir faydası olmadığı sonucuna varılmıştır.

Prostat kanseri

Bir çalışmada, düşük yağlı bir diyetin yanı sıra balık yağlarının da prostat kanseri gelişme riskini azaltabileceği bulunmuştur. Bununla birlikte, başka bir çalışma daha yüksek omega-3 seviyelerini daha yüksek prostat kanseri riskine bağlamıştır.

Ulusal Kanser Enstitüsü Dergisi’nde yayınlanan araştırmada, yüksek miktarda balık yağı alımının ileri seviye prostat kanseri riskini yüzde 71 oranında artırdığını ve tüm prostat kanserlerini yüzde 43 oranında artırdığını ileri sürmüştür.

Doğum sonrası depresyon

Hamilelik sırasında tüketilen balık yağları, doğum sonrası depresyon riskini azaltabilir. Araştırmacılar, haftada iki veya üç kez yağlı balık yemenin faydalı olabileceğini önermektedir. Ek haplar yerine, protein ve mineral de sağladıklarından, besin kaynakları tüketilmelidir.

Ruh sağlığı yararları

2007 yılında yürütülen 8 haftalık bir çalışmada, balık yağlarının davranış problemleri olan gençlere, özellikle dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olanlara (DEHB) yardımcı olabileceğini göstermiştir.

Çalışma, günde 8 ila 16 gram (g), EPA ve DHA tüketen çocukların, ebeveynleri ve psikiyatristleri tarafından değerlendirildiğinde, davranışlarında önemli gelişmeler olduğunu göstermiştir.

Bellek faydaları

Omega-3 yağ asidi alımı, PLoS One dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, sağlıklı genç yetişkinlerde bellek geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Bununla birlikte, başka bir çalışma, yüksek düzeylerde omega-3’ün yaşlı kadınlarda bilişsel gerilemeyi engellemediğini göstermiştir.

Kalp ve kardiyovasküler faydalar

Balık yağlarında bulunan Omega-3 yağ asitleri, zihinsel stres zamanlarında kalbi koruyabilir.

Amerikan Fizyoloji Dergisi’nde yayınlanan bulgular, 1 aydan uzun süredir balık yağı takviyeleri alan kişilerin, zihinsel stresli testler sırasında daha iyi kardiyovasküler işleve sahip olduklarını göstermiştir.

2012 yılında araştırmacılar, balık yağının anti-inflamatuar özellikleriyle aterosklerotik lezyonların stabilize edilmesine yardımcı olduğunu belirtmişlerdir.

Bu arada, yaklaşık 70.000 kişinin katıldığı 20 çalışmanın gözden geçirilmesi sonucunda, balık yağı takviyelerinin kalp krizi, inme veya erken ölüm riskini azalttığına dair ” bir kanıt” bulunamadı.

Kalpte stent olan, omega-3 yağ asitlerinin yanı sıra iki kan inceltici ilaç alan kişilerde, balık yağı almayanlara göre daha düşük kalp krizi riskine sahip oldukları bulunmuştur.

AHA, kardiyovasküler hastalık riskini azaltmak için, haftada en az iki kez balık ve özellikle yağlı balıkların kullanılmasını önermektedir.

Alzheimer hastalığı

Uzun yıllar boyunca, düzenli balık yağı tüketiminin Alzheimer hastalığını önlemeye yardımcı olabileceği düşünülmüştür. Bununla birlikte, 2010 yılında yapılan büyük bir araştırmada, balık yağlarının Alzheimer’i önleme konusunda bir plasebodan (ilaç içermeyen boş kapsül) daha iyi olmadığı bulunmuştur.

Bu arada, 2007 yılında Nöroloji’de yayınlanan bir çalışmada, balık, omega-3 yağları, meyve ve sebzelerdeki yüksek diyetin demans ve Alzheimer riskini azalttığı bildirilmiştir.

Görme kaybı

Kanadalı araştırmacılar Araştırmacı Oftalmoloji ve Görsel Bilimler Dergisinde DHA’nın yeterli tüketiminin insanları yaşa bağlı görme kaybından koruduğuna yönelik bulgular yayınladılar.

Epilepsi

Nöroloji, Nöroşirürji ve Psikiyatri Dergisi’nde 2014 yılında yayınlanan bir araştırmada, epilepsi hastalarının her gün düşük dozda omega-3 balık yağı tüketmeleri durumunda daha az nöbet geçirebileceğini göstermiştir.

Şizofreni ve psikotik bozukluklar

Balık yağında bulunan Omega-3 yağ asitleri psikoz riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Nature Communications’da yayınlanan bulgular, omega-3 takviyeleriyle yapılan 12 haftalık bir müdahalenin psikotik bozuklukların gelişme riskini önemli ölçüde azalttığını belirtmektedir.

Sağlık fetal gelişimi

Omega-3 tüketimi fetal bilişsel ve motor gelişmeyi hızlandırabilir. 2008’de, bilim adamları, son 3 aylık dönemde omega-3 tüketiminin, fetusta duyusal, bilişsel ve motor gelişmeyi artırabildiğini bulmuşlardır.

MedicalNewsToday, Can fish oils and omega-3 oils benefit our health?, 2017

Referanslar,