Böbrek taşları, böbreklerin iç astarlarında çözünmüş mineral birikiminin sonucudur. Genellikle kalsiyum oksalattan oluşurlar, ancak birkaç başka bileşikten oluşabilirler.

Keskin, kristal yapıyı korurken böbrek taşları bir golf topunun büyüklüğünde büyüyebilir.

Taşlar küçük olabilir ve idrar yolundan farkedilmeden geçebilir, ancak vücuttan ayrılırken aşırı ağrıya da neden olabilirler.

Böbrek Taşı Belirtileri

Böbrek taşları mineral birikiminden kaynaklanır.

Bir böbrek taşı genellikle üretere girinceye kadar belirsiz kalır. Böbrek taşı semptomları belirginleştiğinde, genellikle şunları içerir:

  • kasıklarda ve / veya yanda şiddetli ağrı
  • idrarda kan
  • kusma ve mide bulantısı
  • beyaz kan hücreleri veya idrarda irin
  • atılan idrar miktarında azalma
  • idrar yaparken yanma hissi
  • sürekli idrar yapma dürtüsü
  • enfeksiyon varsa ateş ve titreme

Böbrek Taşı Komplikasyonları

Vücudun içinde kalan böbrek taşları ayrıca, böbreği mesaneye bağlayan tüpün tıkanması gibi idrarın vücuttan ayrılmasında kullanılan yolu tıkayan birçok komplikasyonlara yol açabilir.

Araştırmaya göre, böbrek taşı olan kişilerde kronik böbrek hastalığı gelişme riski çok yüksek.

Böbrek Taşı Nedenleri

Böbrek taşlarının boyutu değişebilir. Bazılarının golf topları kadar büyüdüğü bilinmektedir.
Böbrek taşlarının önde gelen nedeni vücutta su eksikliğidir.

Günde sekiz ila on bardak sudan daha az içen kişilerde taşlar daha sık görülür.

Ürin asitini sulandırmak için yeterli su olmadığında, bir idrar bileşeni, idrar daha asidik hale gelir.

İdrarda aşırı asitli ortam, böbrek taşlarının oluşumuna neden olabilir.

Crohn hastalığı, idrar yolu enfeksiyonları, renal tübüler asidoz, hiperparatiroidizm, medüller sünger böbrek ve Dent hastalığı gibi tıbbi durumlar böbrek taşı riskini artırır.

Böbrek Taşı Risk Faktörleri

Böbrek taşları erkeklerde kadınlardan daha yaygındır.

Böbrek taşı yaşayan çoğu kişi bunu 30 ila 50 yaşları arasında deneyimler. Bir aile böbrek taşı öyküsü, aynı zamanda onları geliştirme şansını arttırır.

Benzer şekilde, önceki bir böbrek taşı oluşumu, koruyucu önlem alınmadığı takdirde, gelecekte bir kişinin daha sonraki taşları geliştirme riskini artırır.

Bazı ilaçlar böbrek taşı gelişme riskini artırabilir. Bilim adamları, nöbetleri ve migren baş ağrılarını tedavi etmek için genellikle reçete edilen bir ilaç olan topiramatın (Topamax) böbrek taşlarının gelişmesi olasılığını artırabileceğini buldu.

Ek olarak, uzun süre D vitamini ve kalsiyum takviyesi kullanımının böbrek taşlarına katkıda bulunabilecek yüksek kalsiyum seviyelerine neden olması mümkündür.

Böbrek taşları için ek risk faktörleri arasında protein ve sodyum bakımından yüksek, ancak kalsiyumun düşük olduğu, sedanter bir yaşam tarzı, obezite, yüksek tansiyon ve mide bypass ameliyatı, enflamatuar barsak hastalığı gibi vücutta kalsiyumun emilimini etkileyen durumlar ve kronik ishal bulunur.

Böbrek Taşı Tedavisi

İlerlemiş böbrek taşları için litotripsi tedavisi önerilir.

Litotripsi, böbrek taşına daha küçük parçalara bölünmesi için bir şok dalgası gönderilmesini içerir.
Böbrek taşlarının tedavisi, öncelikle semptom yönetimine odaklanır. Bir taşı geçmek çok acı verici olabilir.

Bir kişinin böbrek taşı öyküsü varsa, evde tedavi uygun olabilir. Daha önce hiç böbrek taşı geçirmemiş olanların doktoruyla konuşması gerekir.

Hastane tedavisine ihtiyaç duyulursa, bir kişiye intravenöz (IV) tüp yoluyla rehidrasyon yapılabilir ve antienflamatuar ilaçlar da uygulanabilir.

Narkotikler, genellikle taştan geçmenin acısını tolere edilebilir kılmak amacıyla kullanılır. Antiemetik ilaç, bulantı ve kusma yaşayan insanlarda kullanılabilir.

Bazı durumlarda, bir ürolog litotripsi denilen bir şok dalgası terapisi uygulayabilir. Bu, böbrek taşını daha küçük parçalara bölen ve geçmesine izin veren bir işlemdir.

Litotripsiye izin vermeyen bölgelerde bulunan büyük taşlara sahip kişiler, taşın arkadaki bir kesiden çıkarılması veya idrar yoluna ince bir tüp yerleştirilmesi gibi cerrahi prosedürler alabilir.

Böbrek Taşı İçin Evde Yapılan Doğal Tedaviler

Böbrek taşlarının etkisini azaltmak ve doktorlara tedavi sağlamada yardımcı olmak için atılabilecek birkaç adım vardır.

Birincisi, idrarı tamamen temizlemek için yeterli su içilmelidir.

İdrarı sarı ya da kahverengi ise kişi yeterli su tüketmediği düşünülmelidir.

Bir doktor ayrıca, idrar yaparken doğal olarak bir böbrek taşı geçirilmesini talep edebilir. Daha sonra, bir çorap veya gazlı bezden süzerek idrardan böbrek taşı almanızı isteyeceklerdir.

Alınan taşı inceleyerek hangi tedavinin gerekli olduğunu belirleyebilirler.

Böbrek Taşına Karşı Diyet

Böbrek sağlığı üzerinde olumlu etkisi olan çeşitli yiyecekler vardır. Bunlar böbrek taşlarının hem riskini hem de etkisini azaltmaya yardımcı olabilir. Vücut, taşı doğal olarak 48 ila 72 saat içerisinde geçer.

Barbunya fasulyesi böyle bir seçenektir. Çekirdek içindeki barbunyayı altı saat kadar kaynatın, sıvıyı süzün ve bu sıvının soğumasını sağlayın.

Böbrek taşı olan insanlar bu sıvıyı 1-2 gün içerisinde 2 saatte bir tüketmelidir.

Böbrekleri koruyabilecek diğer yiyecekler şunlardır:

  • Fesleğen
  • Kereviz
  • Elma
  • Üzüm
  • Nar
  • B6 Vitamini takviyeleri ve piroksidin takviyeleri de etkili tedaviler olarak önerilmiştir.

Böbrek Taşı Önleme

Sağlığı iyi olan kişiler için, böbrek taşlarının önlenmesi, hidratlı kalmak kadar kolay olabilir.

Doktorlar ayrıca, yüksek risk altındaki kişiler için belirli taş türlerini önlemek için ilaçlar yazabilir.

Böbrek Taşı Teşhis

Birkaç farklı test böbrek taşının varlığını doğrulayabilir. Fizik muayenesi kasıkta kolik ağrısını ve böbreklere yakın alt bölgeyi ortaya çıkarabilir. Bunlar genellikle durumun uyarı işaretleridir.

İdrarın analizi, idrarda kan olup olmadığını ve daha sonraki bir enfeksiyon olup olmadığını gösterecektir. Böbrek taşına eşlik edebilecek komplikasyonları belirlemek ve tanı geçerliliğini kontrol etmek için kan testleri yapılabilir.

Karın tomografisi böbrek taşlarını test etmenin bir yoludur. Bir BT taraması üreter, mesane ve böbreklerin durumunu, bir taş olup olmadığını, böbrek taşlarının tam boyutlarını ve yerlerini, bir blokaj olup olmadığını ve bölgedeki diğer organların durumunu tespit eder.

Ultrasonların ayrıca yüksek tespit oranlarına sahip oldukları ve böbrek taşlarıyla ilişkili birçok komplikasyona tanı koyabildikleri gösterilmiştir.

Gereksiz radyasyondan kaçınmak için hamile kadınlar BT taraması yerine ultrason almalıdır.

Bir kişiye böbrek taşı teşhisi konduktan sonra, taşın boşaltım sisteminden ilerlemesini izlemek için basit X ışınları kullanılacaktır.

MedicalNewsToday, How do you get kidney stones?, 2019

Referans

Calcium oxalate stones. (2016, May 16). Retrieved from https://www.kidney.org/atoz/content/calcium-oxalate-stone

Chronic kidney disease. (2016, August 15). Retrieved from http://www.nhs.uk/conditions/Kidney-disease-chronic/Pages/Introduction.aspx

Frassetto, L. & Kohlstadt, I. (2011, December 1). Treatment and prevention of kidney stones: An update. American Family Physician. 84(11), 1234-1242. Retrieved from http://www.aafp.org/afp/2011/1201/p1234.html

Kidney stones. (n.d.). Retrieved from https://www.naturalremedies.org/kidney-stones/

Kidney stones. (2016, June 15). Retrieved from https://www.nhs.uk/conditions/kidney-stones/treatment/

Percutaneous nephrolithotomy/nephrolithotripsy. (n.d.). Retrieved from https://www.kidney.org/atoz/content/kidneystones_PNN

Smith-Bindman, R. Aubin, C., Bailitz, J., Bengiamin, R. N., Camargo, Jr., C. A., Corbo, J., … & Cummings, S. R. (2014, September 18). Ultrasonography versus computed tomography for suspected nephrolithiasis. New England Journal of Medicine, 371, 1100-1110. Retrieved from http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1404446#t=abstract

Symptoms of kidney stones. (2015, February 26). Retrieved from http://www.nhs.uk/Conditions/Kidney-stones/Pages/Symptoms.aspx

Tang, J. & Chonchol, MB. (2013, July). Vitamin D and kidney stone disease. Current Opinion in Nephrology and Hypertension, 22(4), 383-389. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23739765

Romero, V., Akpinar, H., & Assimos, D. G. (2010, Spring-Summer). Kidney stones: A global picture of prevalence, incidence, and associated risk factors. Urology. 12(2-3): e86-e96. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2931286/

What causes kidney stones? (n.d.). Retrieved from http://www.urologyhealth.org/urologic-conditions/kidney-stones/causes