Kırmızı et tüketiminin sağlığa olan etkilerini diğer diyetlerinkilerle karşılaştıran bir meta-analiz, sağlıklı bitki proteinlerinin kırmızı et yerine kullanılmasının kardiyovasküler hastalık riskini azaltmaya yardımcı olduğunu buldu.
Yıllar boyunca yapılan birçok çalışma kırmızı et tüketimini kalp-damar hastalıkları ve kanserle ilişkilendirmiştir, ancak sonuçlar tutarsız olmuştur.
Bitki proteini ve hayvansal proteinlerin, kardiyovasküler hastalık riski üzerindeki etkilerini karşılaştıran bir 2015 yılı çalışmasında kanıtların yetersiz olduğu tespit edildi.
Son zamanlarda yapılan çalışmalar ayrıca kırmızı et tüketimi ile kalp hastalığı arasındaki bağlantıyı araştırmış ve kırmızı etin kalp-damar hastalığı riskini önemli ölçüde artırmadığını tespit etmiştir. Bu çalışmaların çoğu, kırmızı etin potansiyel zararlarına odaklandı, ancak diğer spesifik diyetlerin analizini içermiyordu.
Harvard T.H.’den araştırmacılar Boston, MA ve West Lafayette’deki Purdue Üniversitesi’ndeki Chan Halk Sağlığı Okulu, diğer et türleriyle değiştirerek kırmızı etin etkilerini analiz eden ilk randomize kontrollü çalışmaların meta analizini yaptı.
Kırmızı Et Tüketimi
Bu yeni yaklaşım araştırmacıların konunun farklı bir yönünü incelemesine izin verdi. ABD Tarım Bakanlığı’na göre, özellikle ABD’de, kişi başına düşen kırmızı et tüketiminin, 2018’de 100 kilodan fazla olduğu hala tartışmalıdır.
ABD’de kırmızı et tüketimi hala yüksek olmasına rağmen, tavuk üretimi ve tüketimi artmaktadır. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı’na göre, kişi başına düşen ABD sığır eti tüketimi en aza iniyor, ancak yine de dikkat çekici – küresel ortalamanın dört katı.
Son zamanlarda yapılan bir araştırma, ABD’deki birçok insanın, gelecekte et tüketimini azaltmaya açık olabileceğini, çünkü kırmızı etin beslenme ve çevre sağlığı zararları ile olan ilişkilerinin daha fazla farkına vardıklarını gösterdi. Araştırmacılar, daha sürdürülebilir bir diyete geçişi hızlandırmak için eğitim kampanyalarının gerekli olduğunu belirtti.
Neyse ki ülkemizde et fiyatlarından dolayı kimse et alamıyor ve yiyemiyor. Buna sevinsek mi üzülsek mi bilemedik ama en azından et yiyemediği için bizlerin kalp hastalığı riskimiz şimdilik az seyrediyor.
Kırmızı Et İyi Mi, Kötü Mü?
Bu son çalışmada araştırmacılar, toplam 1.803 katılımcı içeren 36 randomize kontrollü çalışmanın verilerini analiz etmişlerdir. Ekip, kırmızı etinin yoğun olduğu bir beslenme düzenine sahip olan insanlarda kan basıncına ve kolesterol, trigliseritler ve lipoproteinlerin kan konsantrasyonlarına baktı. Daha sonra bu değerleri tavuk, balık, karbonhidrat, baklagil, soya veya fındık gibi diğer yiyeceklerden daha fazla yiyen insanlarla karşılaştırdılar.
“Ancak kırmızı ette yüksek olan diyetler ile diğer yiyecek türlerinde yüksek olan diyetler arasında özel karşılaştırmalar yapan yeni çalışmamız, kırmızı etin yüksek kalitede diğer protein kaynakları ile birlikte kullanılmasının kardiyovasküler risk faktörlerinde daha olumlu değişikliklere yol açtığını gösteriyor.” diyor Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu.
Bulgular, toplam kırmızı etten gelen kolesterol ve diğer yiyecek türlerini yiyenler arasında kolesterol, lipoprotein veya tansiyon açısından anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Bununla birlikte, kırmızı etin yüksek olduğu diyetler, trigliserit konsantrasyonlarında bir artışa neden olmuştur. Tersine, yüksek kaliteli bitki proteini yönünden zengin diyetler kötü kolesterol seviyesini düşürdü.
“’Kırmızı et iyi mi, kötü mü?’ sorusu işe yaramaz, “diyor Harvard T.H.’de çalışmanın kıdemli yazarı ve epidemiyoloji ve beslenme profesörü olan Meir Stampfer Chan. “’Neye kıyasla iyi mi?’ Olmalı”
“Hamburgerleri kurabiye veya patatesle değiştirirseniz, daha sağlıklı olmazsınız. Ancak, kırmızı etin yerine fındık ve fasulye gibi sağlıklı bitki protein kaynaklarını değiştirirseniz, sağlık açısından fayda elde edersiniz.” Meir Stampfer
Yazarlar, insanların mükemmel sağlıklı faydalar sağladıkları ve çevresel sürdürülebilirliği teşvik ettikleri için, bol miktarda yüksek kaliteli bitki proteini sağlayan sağlıklı vejetaryen ve Akdeniz tarzı diyetleri izlemelerini tavsiye etmektedir.
MedicalNewstoday, Replacing red meat with plant protein reduces heart disease risk, 2019
Referans
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4642426/
https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIRCULATIONAHA.118.035225
