Lipaz Testi Nedir?
Lipaz, midenizin yakınında bulunan bir organ olan pankreasınız tarafından yapılan bir protein türüdür. Lipaz, vücudunuzun yağları sindirmesine yardımcı olur. Kanınızda az miktarda lipaz olması normaldir. Ancak, yüksek düzeyde lipaz, pankreatitiniz , pankreas iltihabınız veya başka bir pankreas hastalığınız olduğu anlamına gelebilir . Kan testleri, lipazı ölçmenin en yaygın yoludur.
Diğer isimler: serum lipaz, lipaz, LPS
Lipaz Testleri Ne İçin Yapılır?
Bir lipaz testi şu amaçlarla kullanılabilir:
- Pankreatit veya pankreasın başka bir hastalığını teşhis etmek için
- Pankreasınızda tıkanıklık olup olmadığını öğrenmek için
- Kistik fibroz dahil pankreası etkileyen kronik hastalıkları kontrol etmek için
Neden Lipaz Testine İhtiyacınız Olabilir?
Pankreas hastalığı belirtileriniz varsa lipaz testine ihtiyacınız olabilir. Bunlar şunları içerir:
- Mide bulantısı ve kusma
- İshal
- Şiddetli sırt ağrısı
- Şiddetli karın ağrısı
- Ateş
- İştah kaybı
Pankreatit için belirli risk faktörleriniz varsa da bir lipaz testine ihtiyacınız olabilir. Bunlar şunları içerir:
- Ailede pankreatit öyküsü
- Diyabet
- Safra taşları
- Yüksek trigliserit
- Obezite
Ayrıca sigara içiyorsanız veya aşırı alkol kullanıyorsanız daha yüksek risk altında olabilirsiniz.
Lipaz Testi Sırasında Ne Olur?
Lipaz testi genellikle kan testi şeklindedir. Bir kan testi sırasında, bir sağlık uzmanı küçük bir iğne kullanarak kolunuzdaki bir damardan kan örneği alacaktır. İğne takıldıktan sonra az miktarda kan bir test tüpüne veya şişesine alınacaktır. İğne girip çıktığında biraz batma hissedebilirsiniz. Bu genellikle beş dakikadan az sürer.
Lipaz ayrıca idrarda da ölçülebilir. Genellikle, özel bir hazırlık gerekmeksizin günün herhangi bir saatinde lipaz idrar testi yapılabilir.
Lipaz Testi Öncesi Herhangi Bir Şey Yapmanız Gerekir Mi?
Lipaz kan testinden önce 8-12 saat yemek yememeniz veya içmemeniz gerekebilir . Sağlık uzmanınız bir lipaz idrar testi istediyse herhangi bir özel talimata uymanız gerekip gerekmediğini sorduğunuzdan emin olun.
Lipaz Testi İçin Herhangi Bir Risk Var Mı?
Kan testi yaptırmanın çok az riski vardır. İğnenin takıldığı yerde hafif ağrı veya morarma olabilir, ancak çoğu semptom hızla geçer.
İdrar testi için bilinen bir risk yoktur.
Sonuçlar Ne Anlama Gelir?
Yüksek bir lipaz seviyesi şunları gösterebilir:
- Pankreatit
- Pankreasta bir tıkanma
- Böbrek hastalığı
- Ülser
- Safra kesenizle ilgili bir sorun
Düşük bir lipaz seviyesi, pankreastaki lipaz yapan hücrelerde hasar olduğu anlamına gelebilir. Bu, kistik fibroz gibi bazı kronik hastalıklarda olur.
Lipaz seviyeleriniz normal değilse bu sadece tedavi gerektiren bir tıbbi durumunuz olduğu anlamına gelmez. Kodein ve doğum kontrol hapları dahil bazı ilaçlar lipaz sonuçlarınızı etkileyebilir. Lipaz testi sonuçlarınız hakkında sorularınız varsa, sağlık uzmanınızla görüşün.
Lipaz Testi Hakkında Bilmeniz Gereken Başka Bir Şey Var Mı?
Pankreatiti teşhis etmek için yaygın olarak bir lipaz testi kullanılır. Pankreatit akut veya kronik olabilir. Akut pankreatit, genellikle birkaç günlük tedaviden sonra kaybolan kısa süreli bir durumdur. Kronik pankreatit, zamanla kötüleşen uzun süreli bir durumdur. Ancak ilaç ve içkiyi bırakmak gibi yaşam tarzı değişiklikleri ile yönetilebilir. Sağlık uzmanınız ayrıca pankreasınızdaki sorunu gidermek için ameliyat önerebilir.
Medlineplus, Lipase Tests, 2020
Referanslar
- Hinkle J, Cheever K. Brunner & Suddarth’s Handbook of Laboratory and Diagnostic Tests. 2nd Ed, Kindle. Philadelphia: Wolters Kluwer Health, Lippincott Williams & Wilkins; c2014. Lipase, Serum; p. 358.
- Johns Hopkins Medicine [Internet]. Johns Hopkins Medicine; Health Library: Chronic Pancreatitis; [cited 2017 Dec 16]; [about 3 screens].
- Junglee D, Penketh A, Katrak A, Hodson ME, Batten JC, Dandona P. Serum pancreatic lipase activity in cystic fibrosis. Br Med J [Internet]. 1983 May 28 [cited 2017 Dec 16]; 286(6379):1693–4.
- Lab Tests Online [Internet]. Washington D.C.; American Association for Clinical Chemistry; c2001–2018. Lipase; [updated 2018 Jan 15; cited 2018 Feb 20]; [about 3 screens].
- Lab Tests Online [Internet]. Washington D.C.; American Association for Clinical Chemistry; c2001–2018. Glossary: Random Urine Sample [cited 2017 Dec 16]; [about 3 screens].
- Mayo Clinic: Mayo Medical Laboratories [Internet]. Mayo Foundation for Medical Education and Research; c1995–2017. Test ID: FLIPR: Lipase, Random Urine: Specimen [cited 2017 Dec 16]; [about 3 screens].
- National Cancer Institute [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; NCI Dictionary of Cancer Terms: pancreas [cited 2017 Dec 16]; [about 3 screens].
- National Heart, Lung, and Blood Institute [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Blood Tests [cited 2018 Feb 20]; [about 3 screens].
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Definitions & Facts for Pancreatitis; 2017 Nov [cited 2017 Dec 16]; [about 4 screens].
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Treatment for Pancreatitis; 2017 Nov [cited 2017 Dec 16]; [about 4 screens].
- University of Rochester Medical Center [Internet]. Rochester (NY): University of Rochester Medical Center; c2017. Health Encyclopedia: Lipase [cited 2017 Dec 16]; [about 2 screens].
- University of Rochester Medical Center [Internet]. Rochester (NY): University of Rochester Medical Center; c2017. Health Encyclopedia: Microscopic Urinalysis [cited 2017 Dec 16]; [about 2 screens].
- UW Health [Internet]. Madison (WI): University of Wisconsin Hospitals and Clinics Authority; c2017. Health Information: Lipase: Test Overview [updated 2017 Oct 9; cited 2017 Dec 16]; [about 2 screens].
- UW Health [Internet]. Madison (WI): University of Wisconsin Hospitals and Clinics Authority; c2017. Health Information: Lipase: Why It Is Done [updated 2017 Oct 9; cited 2017 Dec 16]; [about 3 screens].
