Pazartesi, Haziran 17, 2024

Bunlara da göz atın

İlgili içerikler

Xopenex HFA (Levalbuterol Tartrate İnhalation Aerosol) Nedir? Ne İçin Kullanılır?

Xopenex HFA Nedir?

Xopenex HFA, 4 yaş ve üzeri kişilerde astım tedavisi veya önlenmesi için kullanılan inhale reçeteli bir ilaçtır. 4 yaşından küçük çocuklarda güvenli ve etkili olduğu gösterilmemiştir.

Kullanım Sınırlamaları

Levalbuterol, rasemik albuterol veya Xopenex HFA’daki herhangi bir bileşene alerji durumu varsa Xopenex HFA kullanılmamalıdır.

Endikasyonları Nelerdir?

Xopenex HFA, yetişkinlerde, adolesanlarda ve 4 yaş ve üzeri çocuklarda bronkospazmın tedavisi veya önlenmesi ve geri dönüşümlü obstrüktif hava yolu hastalığı için endikedir.

Dozaj ve Kullanım Koşulları Nelerdir?

Yetişkinler ve 4 yaş ve üstü çocuklar için önerilen Xopenex HFA dozu, her 4 ila 6 saatte bir tekrarlanan 2 inhalasyondur (90 mcg levalbuterol serbest baz); bazı hastalarda 4 saatte bir 1 inhalasyon (45 mg levalbuterol serbest baz) yeterli olabilir. Daha sık uygulama veya daha fazla sayıda inhalasyon rutin olarak tavsiye edilmemektedir. Daha önce etkili bir dozaj rejimi olağan yanıtı sağlayamıyorsa, bu astımın istikrarsızlaşmasının bir belirteci olabilir ve hastanın ve tedavi rejiminin, olası anti-enflamatuar tedaviye özel önem verilerek yeniden değerlendirilmesini gerektirir.

Sadece oral inhalasyon içindir. Kullanmadan önce çalkalanmalı ve gözlere püskürtmekten kaçınılmalıdır. İnhaleri ilk kez kullanmadan önce ve inhaler 3 günden daha uzun süre kullanılmadığında, yüzden uzağa 4 test spreyi bırakarak havalandırılmalıdır. Xopenex HFA’nın doğru kullanımını sürdürmek için aktüatörü ılık suyla yıkamak ve en az haftada bir kez havayla kurutmak çok önemlidir. Uygun şekilde temizlenmez ve iyice kurutulmazsa, inhaler levalbuterol tartarat vermeyi bırakabilir. İlaç birikmesini ve tıkanmasını önlemek için plastik aktüatör temiz tutulmalıdır. Aktüatör levalbuterol tatrat ile tıkanırsa, tıkanıklığı gidermek için aktüatör yıkanmalıdır. 15 gramlık teneke kutudan 200 çalıştırma serbest bırakıldıktan veya 8,4 gramlık teneke kutudan 80 çalıştırma serbest bırakıldıktan sonra atılmalıdır. Her kutuda mavi plastik aktüatör ağızlığı, kırmızı ağızlık kapağı ve hasta talimatları bulunmaktadır.

Depolama Koşulları Nelerdir?

Xopenex HFA 68°F ila 77°F (20°C ila 25°C) arasında ve çocukların erişemeyeceği yerlerde saklanmalıdır. İnhaler, ısıdan veya açık alevden, dondurucu sıcaklıklardan ve doğrudan güneş ışığından uzak tutulmalıdır. İnhaler delinmemeli ve ağızlığı aşağıda olacak şekilde saklanmalıdır. Kullanıldıktan sonra güvenli bir şekilde atılmalıdır. Xopenex HFA ile birlikte verilen mavi aktüatör, diğer ürün kutuları ile kullanılmamalıdır. Diğer ürünlerin aktüatörleri, Xopenex HFA bidonu ile kullanılmamalıdır. Her bir çalıştırmada doğru miktarda ilaç, kutu tamamen boş olmasa bile, 15 g’lık bidondan 200 aktivasyondan veya 8,4 g’lık bidondan 80 aktivasyondan sonra garanti edilemez. 15 g kanisterden 200 aktivasyon kullanıldığında veya 8,4 g kanisterden 80 aktivasyon kullanıldığında kanister atılmalıdır.

Xopenex HFA’nın Olası Yan Etkileri Nelerdir?

Xopenex HFA, aşağıdakileri içeren ciddi yan etkilere neden olabilir:

  • ani nefes darlığı (bronkospazm), kötüleşen astım, göğüs ağrısı
  • kalp sorunları, çarpıntı, titreme, ölüm
  • ciddi alerjik reaksiyonlar, yüz, boğaz veya dilin şişmesi, döküntü
  • solunum problemleri, kandaki düşük potasyum seviyeleri
  • bronşit, baş dönmesi
  • boğaz ağrısı, burun akması, kusma
  • sinirlilik, uykusuzluk

Yukarıda listelenen ciddi yan etkilerden herhangi birine sahipseniz veya kötüleşen akciğer semptomlarınız varsa hemen doktorunuzu arayın veya en yakın hastanenin acil servisine gidin.

Uyarılar ve Önlemler

Paradoksal Bronkospazm: Xopenex HFA, yaşamı tehdit edebilen paradoksal bronkospazm oluşturabilir. Paradoksal bronkospazm meydana gelirse, Xopenex HFA derhal kesilmeli ve alternatif tedaviye başlanmalıdır. İnhale edilen formülasyonlarla ilişkili olduğunda paradoksal bronkospazmın sıklıkla yeni bir kutunun ilk kullanımında ortaya çıktığı kabul edilmelidir.

Astım: Astım, saatler içinde akut olarak veya birkaç gün veya daha uzun süre kronik olarak kötüleşebilir. Hastanın normalden daha fazla Xopenex HFA dozuna ihtiyacı varsa, bu astımın destabilizasyonunun bir göstergesi olabilir ve hastanın ve tedavi rejiminin, olası anti-inflamatuar tedaviye, örneğin kortikosteroid ihtiyacına özel önem verilerek yeniden değerlendirilmesini gerektirir.

Anti-inflamatuar Ajanların Kullanımı: Bir beta-adrenerjik agonistin tek başına kullanımı birçok hastada astımı kontrol etmek için yeterli olmayabilir. Terapötik rejime kortikosteroidler gibi anti-inflamatuar ajanların eklenmesine erken dönemde dikkat edilmelidir.

Kardiyovasküler Etkiler: Xopenex HFA, diğer beta-adrenerjik agonistler gibi, kalp hızı, kan basıncı ve semptomlarla ölçüldüğü üzere bazı hastalarda klinik olarak anlamlı kardiyovasküler etkiler üretebilir. Xopenex HFA’nın önerilen dozlarda uygulanmasından sonra bu tür etkiler nadir olmakla birlikte, ortaya çıkarsa ilacın kesilmesi gerekebilir. Ek olarak, betaagonistlerin T dalgasının düzleşmesi, QTc aralığının uzaması ve ST segment çökmesi gibi elektrokardiyogram (EKG) değişiklikleri ürettikleri bildirilmiştir. Bu bulguların klinik önemi bilinmemektedir. Bu nedenle Xopenex HFA, tüm sempatomimetik aminler gibi, kardiyovasküler rahatsızlığı olan hastalarda, özellikle kardiyak aritmiler, hipertansiyon ve koroner yetmezlikte dikkatli kullanılmalıdır.

Doz Aşımı: Astımlı hastalarda inhale sempatomimetik ilaçların aşırı kullanımı ile ilişkili ölümler bildirilmiştir. Kesin ölüm nedeni bilinmemekle birlikte, beklenmedik bir şiddetli akut astım krizi gelişimi ve ardından hipoksi sonrasında kalp durmasından şüphelenilmektedir.

Ani Aşırı Duyarlılık Reaksiyonları: Nadir ürtiker, anjiyoödem, döküntü, bronkospazm, anafilaksi ve orofaringeal ödem vakalarının gösterdiği gibi rasemik albuterol uygulamasından sonra ani aşırı duyarlılık reaksiyonları meydana gelebilir. Xopenex HFA alırken ani aşırı duyarlılık reaksiyonları yaşayan hastaların klinik değerlendirmesinde aşırı duyarlılık potansiyeli göz önünde bulundurulmalıdır.

Diğer Koşulları: Xopenex HFA, tüm sempatomimetik aminler gibi, özellikle koroner yetmezlik, hipertansiyon ve kardiyak aritmiler olmak üzere kardiyovasküler bozukluğu olan hastalarda, konvülsif bozuklukları, hipertiroidizmi veya diabetes mellitusu olan hastalarda ve sempatomimetik aminlere alışılmadık şekilde yanıt veren hastalarda dikkatli kullanılmalıdır. Bireysel hastalarda sistolik ve diyastolik kan basıncında klinik olarak anlamlı değişiklikler görülmüştür ve herhangi bir beta-adrenerjik bronkodilatör kullanımından sonra bazı hastalarda meydana gelmesi beklenebilir. Yüksek dozlarda intravenöz rasemik albuterolün önceden var olan diyabetes mellitus ve ketoasidozu şiddetlendirdiği bildirilmiştir.

Hipokalemi: Diğer beta-adrenerjik agonist ilaçlarda olduğu gibi Xopenex HFA, bazı hastalarda muhtemelen intraselüler şant yoluyla önemli hipokalemi üretebilir ve bu da ters kardiyovasküler etkiler üretme potansiyeline sahiptir. Düşüş genellikle geçicidir ve takviye gerektirmez.

Gebelik: Gebe kadınlarda Xopenex HFA ile ilgili yeterli ve iyi kontrollü çalışma bulunmamaktadır. Hayvan üreme çalışmaları her zaman insan tepkisini öngörmediğinden, Xopenex HFA hamilelik sırasında yalnızca potansiyel yararın fetüsün potansiyel riskini haklı çıkarması halinde kullanılmalıdır. Levalbuterol izomerinin (aktif ilaç maddesi) mevcut olduğu rasemik albuterol ile tedavi edilen kadınların yenidoğanlarında yarık damak ve uzuv kusurları dahil olmak üzere nadir görülen konjenital anomali örnekleri bildirilmiştir. Ancak gebeliklerinde birden fazla ilaç kullanılması ve tutarlı bir anomali paterni olmaması nedeniyle rasemik albuterol kullanımı ile bu konjenital anomalilerin oluşumu arasında ilişki kurmak mümkün olmamıştır. Beta-adrenerjik agonistlerin uterus kontraktilitesine müdahale etme potansiyeli nedeniyle, Xopenex HFA’nın doğum sırasında bronkospazm tedavisinde kullanımı, faydaları risklerinden açıkça daha ağır basan hastalarla sınırlandırılmalıdır. Xopenex HFA, erken doğum eyleminin yönetimi için onaylanmamıştır. Prematüre doğum eyleminin rasemik albuterol dahil beta 2- agonistlerle tedavisi sırasında veya sonrasında maternal pulmoner ödem dahil olmak üzere ciddi advers reaksiyonlar bildirilmiştir.

Emzirme Dönemi: Terapötik dozların inhalasyonundan sonra levalbuterolün plazma konsantrasyonları insanlarda çok düşüktür. Levalbuterol’ün insan sütüne geçip geçmediği bilinmemektedir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda rasemik albuterol için gösterilen tümörijenisite potansiyeli ve emziren anneler tarafından Xopenex HFA kullanımıyla ilgili deneyim eksikliği nedeniyle, emzirmeyi bırakmaya veya ilacı bırakmaya karar verilmelidir. Emziren bir kadına Xopenex HFA uygulandığında dikkatli olunmalıdır.

Pediatrik Kullanım: Xopenex HFA’nın güvenliliği ve etkililiği, yeterli ve iyi kontrollü bir klinik çalışmada 4 yaş ve üzeri pediyatrik hastalarda belirlenmiştir. Xopenex HFA, 4 yaşından küçük pediyatrik hastalarda endike değildir. 4 yaşın altındaki pediyatrik hastalarda yapılan bir klinik çalışma, birincil etkililik sonlanım noktasında tedavi grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemiştir. Plaseboya kıyasla Xopenex HFA ile tedavi edilen 4 yaşın altındaki pediyatrik hastalarda astıma bağlı advers reaksiyonların insidansında artış bildirilmiştir.

Geriatrik Kullanım: Xopenex HFA’nın klinik çalışmaları, yaşlılar ve daha genç hastalar arasındaki yanıtlardaki farklılıkları belirlememiştir. Genel olarak, yaşlı bir hasta için doz seçimi dikkatli olmalıdır, genellikle doz aralığının alt ucundan başlayarak karaciğer, böbrek veya kalp fonksiyonlarında azalma ve eşlik eden hastalıklar veya diğer ilaç tedavilerinin sıklığını yansıtmalıdır.

Böbrek Yetmezliği: Albuterolün böbrekler tarafından büyük ölçüde atıldığı bilinmektedir ve böbrek fonksiyon bozukluğu olan hastalarda toksik reaksiyon riski daha yüksek olabilir. Yaşlı hastaların böbrek fonksiyonlarında azalma olasılığı daha yüksek olduğundan, doz seçiminde dikkatli olunmalıdır ve böbrek fonksiyonunun izlenmesi faydalı olabilir.

Doz Aşımı Durumunda Neler Yapılmalıdır?

Doz aşımı ile beklenen semptomlar, aşırı beta-adrenerjik reseptör stimülasyonu ve/veya advers reaksiyonlar altında listelenen semptomlardan herhangi birinin ortaya çıkması veya abartılmasıdır. Tüm sempatomimetik ilaçlarda olduğu gibi, kalp durması ve hatta ölüm, Xopenex HFA’nın kötüye kullanılmasıyla ilişkilendirilebilir. Tedavi, uygun semptomatik tedavi ile birlikte Xopenex HFA’nın kesilmesinden oluşur. Bu tür ilaçların bronkospazm oluşturabileceği akılda tutularak, kardiyoselektif bir beta reseptör blokerinin akıllıca kullanılması düşünülebilir. Xopenex HFA doz aşımında diyalizin faydalı olup olmadığını belirlemek için yeterli kanıt yoktur.

Kontrendikasyonları Nelerdir?

Xopenex HFA, levalbuterol, rasemik albuterol veya Xopenex HFA’nın herhangi bir bileşenine karşı aşırı duyarlılık öyküsü olan hastalarda kontrendikedir. Reaksiyonlar arasında ürtiker, anjiyoödem, döküntü, bronkospazm, anafilaksi ve orofaringeal ödem yer almaktadır.

Hareket Mekanizması

Hava yolu düz kasındaki beta 2 -adrenerjik reseptörlerin aktivasyonu, adenilat siklazın aktivasyonuna ve siklik-3′, 5′- adenosin monofosfatın (siklik AMP) hücre içi konsantrasyonunda bir artışa yol açar. Siklik AMP’deki artış, protein kinaz A’nın aktivasyonu ile ilişkilidir, bu, miyozinin fosforilasyonunu inhibe eder ve hücre içi iyonik kalsiyum konsantrasyonlarını düşürür, bu da kas gevşemesine neden olur. Levalbuterol, trakeadan tüm hava yollarının düz kaslarını gevşetir. Artan siklik AMP konsantrasyonları, hava yollarındaki mast hücrelerinden aracıların salınımının inhibisyonu ile de ilişkilidir. Levalbuterol, ilgili spazmojenden bağımsız olarak hava yolunu gevşetmek için fonksiyonel bir antagonist olarak hareket eder ve böylece tüm bronkokonstriktör zorluklarına karşı koruma sağlar. Beta 2 -adrenerjik reseptörlerin bronşiyal düz kas üzerindeki baskın reseptörler olduğu kabul edilirken, veriler insan kalbinde %10 ila %50’si beta 2 -adrenerjik reseptörler olan beta reseptörleri olduğunu göstermektedir. Bu reseptörlerin kesin işlevi belirlenmemiştir.

Yayınlanmış literatürde bulunan bilgiler, insanlarda albuterol enantiyomerlerinin metabolizmasından sorumlu birincil enzimin SULT1A3 (sülfotransferaz) olduğunu düşündürmektedir. Rasemik albuterol intravenöz olarak veya oral kömür uygulamasından sonra inhalasyon yoluyla uygulandığında, (R)- ve (S)-albuterol enantiyomerleri arasında konsantrasyon-zaman eğrileri altındaki alanda 3 ila 4 kat fark vardır, (S)-albuterol konsantrasyonları sürekli olarak daha yüksektir. Bununla birlikte, kömür ön tedavisi olmadan, oral veya inhalasyon uygulamasından sonra farklar 8 ila 24 kat olmuştur, bu da (R)-albuterolün tercihen gastrointestinal sistemde , muhtemelen SULT1A3 tarafından metabolize edildiğini düşündürmektedir.

Albuterol enantiyomerlerinin birincil eliminasyon yolu, ana bileşiğin veya birincil metabolitin renal atılımı (%80 ila %100) yoluyladır. İlacın %20’den azı dışkıda tespit edilir. Rasemik albuterolün intravenöz uygulamasını takiben, dozun (R)-albuterol fraksiyonunun %25 ila %46’sı idrarda değişmemiş (R)-albuterol olarak atılır.

Güvenli ve Etkin Kullanım İçin Gerekli Bilgiler Nelerdir?

İlaçlar bazen hasta bilgilendirme broşüründe belirtilen amaçlar dışında reçete edilir. Xopenex HFA reçete edilmediği bir durum için kullanılmamalı ve aynı semptomlara sahip olsalar bile başkalarına verilmemelidir.

Xopenex HFA’nın Türkiye’de satışı yoktur ancak levalbuterol tartarat müstahzarlarının satışı bulunmaktadır. LEBUSAL İnhalasyon İçin Ölçülü Dozlu Aerosol 50 mcg 200 dozluk ambalaj perakende satış fiyatı 76,05 TL’dir. Lebusal aerosol Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geri ödenmemektedir.

Kaynak: Xopenex HFA (Levalbuterol Tartrate İnhalation Aerosol) Drug, 2019

Popüler Gönderiler