Dengeli beslenme, dengeli ve mutlu bir yaşamı da be raberinde getiriyor. Bağırsak florasının dengeli işle mesi pek çok sağlık problemini de ortadan kaldırıyor.  

Gazi Üniversitesi Gastroenteroloji Bölümü Öğretim Üyesi  ve Probiyotik Derneği Başkanı Prof. Dr. Tarkan  Karakan, bağırsak bakterilerinin yaşam kalitesi üzerinde önemli ve belirleyici bir rolü olduğunu söyledi. Karakan ile beslenme, bağırsak florası ve probiyotikleri konuştuk. Bağırsak bakterilerinin, Türkiye’de yeteri kadar araştırılmamasına rağmen dünyada önemli araştırmalara konu olduğunu kaydeden Karakan, “Yapılan araştırmalar bize pek çok sağlık problemine bağırsaktaki bakteri dengesizliğinin
neden olduğunu gösteriyor. Vücudumuzdaki hücrelerin on katı sayıdaki bakteriyle birlikte yaşıyoruz. Yararlı bakteri olarak tanımlayacağımız trilyonlarca bakteri, sağlık için çok ama çok önemlidir. Bu alandaki çalışmalarda genetik moleküler testler belirleyici oldu. Bu çalışmalar gösteriyor ki birçok hastalık, bağırsaklarda bulunan bakterilerle ilgili. Örneğin; obezitenin bağırsak bakterileriyle ilgili olduğu yapılan araştırmalarla ortaya çıktı. Öte yandan, toplumda çok yaygınlaşan gaz, sıkışma gibi spastik bağırsak hastalıklarına da bağırsaktaki bakteriler neden oluyor. Keza iltihaplı bağırsak hastalıklarının da kaynağının bakteriler olduğu kanıtlandı” dedi.

Diyetlere de dikkat!

Son dönemde artan obezite vakaları nedeniyle yapılan araştırmalara dikkati çeken Karakan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Obeziteye, bağırsakta yer alan bakterilerin neden olduğu çeşitli araştırmalarla ortaya çıkıyor. Kilo problemi olanların, diyet yaptıklarında bağırsak florasına da dikkat etmelerini öneriyoruz. Bazı diyetler kilo verdiriyor ancak bu tip beslenme bağırsak yapısını olumsuz da etkileyebiliyor.
Örneğin; sadece proteinle beslenirseniz zayıflayabilirsiniz. Ancak sadece protein tükettiğinizde bağışıklık sisteminiz telafi edilemeyecek sorunlar yaşayabilir. Kısıtlayıcı, zorlayıcı diyetler yapılmamalı. Diyetinizde en önemli unsurlardan biri de çözülen lifler olmalı. İçeriğinde çözülebilen lif olan sebzeler arasında soğan, yer elması, kuşkonmaz ve hindiba yer alır. Yine lif bakımından çok güçlü olan yulaf ve yulaf unu da mutlaka beslenmenizde yer almalı.”

Eczanelerden probiyotik flakon, kapsül, toz ya da tablet
alınabilir

Bağırsak dengesizliklerinde probiyotiklerin çok önemli olduğunu kaydeden Karakan, probiyotiğin yararlı bakteri olduğunu hatırlattı. Probiyotiklerin dengeli ve sağlıklı yaşam için elzem olduğuna dikkat çeken Karakan, “Biz probiyotiklerin sadece yoğurdun içinde olduğunu düşünüyorduk. Ancak eczanelerde satılan flakon, tablet, kapsül ve toz halindeki probiyotiklerle yaşam kalitenizi yükseltip sağlıklı yaşayabilirsiniz. Özellikle spastik bağırsak rahatsızlıklarında çok kullanılıyor. Karaciğer yağlanması,
alerjik rahatsızlıklar için de kullanmak mümkün” diye konuştu.

Probiyotikler neden önemli?

Probiyotik konusunun dünya sağlık literatüründe son 5 yılda yükselen trend olarak önemli hale geldiğini
vurgulayan Karakan, konuya ilişkin şu açıklamalarda bulundu: “Birçok hastalık ile bağırsak mikrobiyotası arasında ciddi ilişkiler saptandı. Bu kapsamda, inflamatuar bağırsak hastalıkları, irritabl bağırsak
sendromu, atopi ve alerjik hastalıklar, karaciğer hastalıkları, özellikle non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, obezite, metabolik sendrom yanında, şizofreni, depresyon, otizm, panik atak, anksiyete bozuklukları gibi psikiyatrik hastalıklar da sıralanabilir. Bağışıklık sistemimizin temel taşlarının bağırsak mikrobiyotasına  bağlı olduğunun anlaşılması, bu alanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Yeni doğan döneminden itibaren bağırsaklarımız yararlı bakteriler ile kaplanıyor. Özellikle normal doğum sırasında annenin doğum kanalındaki bakteriler bebeğin ilk florasını oluşturuyor. Ama sezaryen ile doğan bebeklerde bu gerçekleşmiyor. Sezeryan doğumun insan bağırsak mikrobiyotası  üzerine olumsuz etkileri olduğu ve
leri yaşlarda bazı hastalıklara neden olabileceği düşünülüyor. Erişkinlerde se çok ilginç çalışmalar var. Örneğin; vücut kilomuzun bağırsak bakterileri tarafından ayarlandığını gösteren ilginç bulgular gözlendi. Gelecekte bu alandaki tedaviler obezite tedavisini kökten değiştirebilir. Yine Diyabetes Mellitus hayvan modellerinde, bağırsak bakterilerinin yapısı, insülin direnci oluşumunu net olarak artırıp, azaltabiliyor. ABD Sağlık Bakanlığı başta olmak üzere birçok ülke probiyotik çalışmalara yöneldi. Biz de Türkiye’de Probiyotik Derneği’ni kurduk ve Sağlık Bakanlığı ile ortak çalışmalar yapmak istiyoruz. Bu durum sağlık harcamalarının maliyetini de azaltacak.”

Takviye probiyotikle dengeli yaşam

Bazı besinlerde, özellikle fermente ürünlerde faydalı mikroorganizmaların yani probiyotiklerin bulunduğunu belirten Karakan, ayrıca ev yapımı yoğurt, tarhana, turşu, şalgam, boza gibi besinlerde de probiyotik olduğunu vurguladı. Özellikle gıda katkı maddeleri, fastfood ürünler, suni früktoz içeren tatlıların zararlı bakterileri ve bağırsak geçirgenliğini artırdığına işaret eden Karakan “Ancak besinlerden alınan probiyotikler sağlıklı yaşam tarzını sürdürmek için gereklidir. Fakat bozulmuş bir bağırsak florasını  düzeltmekte genellikle yeterli olmaz ar. Çünkü bunların büyük bir kısmı mide asidinde parçalanır. Eczanelerde bulunan probiyotik flakon, tablet, kapsül, sıvı veya toz formları ise mide sidini geçebilecek şekilde üretilir. Bu nedenle sadece gıdalardan probiyotik almak yeterli değildir” diye konuştu.
Bağırsaklarımız 100 m2 genişliğindedir. Sinir ve bağışıklık sistemlerimizin büyük kısmını içerir.
500 farklı cinsten 100 trilyon bakteri barındırır.

Mikrobiyotamız

  • Zararlı bakterilerin yerleşmesini engeller.
  • Besinleri işleyen büyük bir fabrikadır.
  • Vitamin ve kısa zincirli yağ asitleri sentezler.
  • Zararlı maddeleri uzaklaştırır.
  • Bağışıklık sistemini destekler.

Hangi durumlarda probiyotik kullanımı fayda sağlayabilir?

Bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi,
vücudun hastalıklara karşı direnç kaanması için hayatın her anında probiyotik bakteriler alınabilir. Bununla birlikte, probiyotik alınabilecek diğer durumlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Enfeksiyon, besin zehirlenmesi veya antibiyotik kullanımı nedeniyle oluşa ishal tedavisinde
  • İdrar yolu enfeksiyonlarında
  • Mantar enfeksiyonunun önlenmesi ve tedavisinde
  • İrritabl bağırsak sendromunda ve iltihabi bağırsak hastalıklarında
  • Egzamada
  • Mesane kanseri riskini azaltmada
  • Kolon kanserine karşı korunmada
  • Bağışıklık sistemin artırılmasında
  • Karaciğer hastalıklarında

Prof. Dr. Tarkan, Karakan, Yaşam Kalitesini Arttırmak İçin Probiyotik Şart, Gıda ve Beslenme Dergisi, 2017